شپشک نخودی چیست و چگونه کنترل می شود؟

شپشک نخودی با نام علمی (Eulecanium coryli L ) در واقع حشره ای است که به شکل نیم کره می باشد. این شپشک دارای رنگ قرمز براق بوده و اندازه ی آن در حدود یک ماش یا نخود می باشد به همین دلیل نام شپشک نخودی را به این حشره داده اند. شپشک نخودی را می توانید بر روی بسیاری از درختان میوه مشاهده کنید. در حقیقت شپشک نخودی با مکیدن شیره ی درختان سبب ضعیف شدن درخت خواهد شد. پوسته شپشک نخودی در ماده های بالغ به رنگ قهوه ای براق است که قطر آن حدود 0.4 اینچ است. ماده ها در بهار تخمک گزاری می کنند و تخم ها در اواسط تیرماه باز می شود و پوره ها از زیر جلد ماده خارج شده و در سطح برگ ها، میوه ها و سرشاخه ها پراکنده می شوند و اغلب توسط باد به اطراف پراکنده می گردند. مدت تحرک این پوره ها بطور نسبی از پوره های سیردار ها بیشتر است. این حشره در سال فقط یک نسل دارد.

زیست شناسی شپشک نخودی بادام

این افت یک نسل در سال دارد. در شـرایط آب و هوایـی مانند اسـتان آذربایجـان شـرقی ایـن حشره زمستان را بـه شکل پــوره ( جنینی) سن دو گذرانده. و اولین حشرات نر این آفـت در ایـن منطقـه از حـدود ۲۰ اردیبهشت مــاه مشاهده می‌شوند. و شـروع بــه پــرواز می‌کننـد. حداکثـر خـروج و ظهـور حشـرات نـر در هفتـه آخـر اردیبهشـت مـاه است. و همزمان با خــروج حشرات نــر، ماده‌ها نیــز متـورم شـده و آماده جفتگیری می‌شوند.
پوره‌های مـاده همزمان با رشد سـریع، از بـدن خود شـیرابه ترشـح می‌کننـد. و در اواخـر خـرداد مـاه بـه حداکثـر رشـد خـود می‌رسـند. در ایـن زمـان حشـرات ماده شـروع بـه تخمریـزی می‌کننـد و کم کم بـدن آنهـا تحلیل مـی‌رود. و زیر پوسـته خارجـی آنهـا انباشـته، از تخم های لیمویی رنگ حشـره می‌شـود. پوسـته خارجی حشـره مـاده به صـورت محافـظ، تخم هـا را در خـود جـا داده و حداکثـر تخـم شمارش شـده داخـل بـدن یک مـاده بالـغ، ۳۲۰۰ عدد می‌باشد
زمان باز شـدن اولین تخم هـا و خـروج پوره‌هـای سـن یک این آفـت، از اولیـن روزهای تیر مـاه و حداکثر آن نیـز در ده روز اول تیـر ماه اسـت.

شپشک نخودی چیست

شپشک نخودی درخت هلو

شپشک نخودی را می توان بر روی درختان سیب، آلو، هلو، زردآلود، بادام، گیلاس، آلبالو، گردو و گوجه سبز پیدا کرد. در واقع اندازه و شکل این شپشک بستگی به نوع درخت خواهد داشت. این حشره در فصل بهار و بعد از تغذیه در ماه خرداد شروع به تخمگذاری خواهد کرد. در این صورت بدن شپشک ماده نخودی، از سطح زیر چروکیده شده و جلد شاخی شپشک به محفظه تخم تبدیل می شود.

تخم های شپشک نخودی در تیر ماه باز شده و در بخش های مختلف درخت پراکنده می شود. شپشک نخودی هلو را می توان در تمامی مناطق کشور از جمله استان های تهران، کرمان، آذربایجان، لرستان و فارس مشاهده کرد.

شپشک نخودی بنجامین

شپشک نخودی با مکیدن شیره نباتی سبب ضعیف شدن درخت خواهد شد، این نوع آفت به میوه صدمه ای وارد نکرده بلکه خسارت وارد شده از سوی شپشک نخودی برگ ها و شاخه های درخت را هدف قرار خواهد داد.

خسارات شپشک نخودی

آسیب اصلی این آفت تولید عسلک است که در مقادیر زیاد می تواند به برگ و میوه آسیب برساند. کپک دوده ای که در نتیجه تولید عسلک رشد می کند می تواند باعث سیاه شدن قسمت های برگ و میوه و در نتیجه کاهش فعالیت های فیزیولوژیکی درخت شود.

مبارزه با شپشک نخودی بادام

برای کنترل و مبارزه با شپشک نخودی هرس کردن شاخه های آلوده به شپشک، استفاده از سموم شیمیایی از جمله روش هایی است که می توانید به کار بگیرید.

روش شیمیایی برای مبارزه با شپشک نخودی

در این روش می توانید از طریق سمپاشی شیمیایی شپشک های نخودی را از درختان حذف کنید، برای این کار لازم نیست کل باغ و درختان را سمپاشی نمایید بلکه تنها می توانید بخش های آلوده به حشره را سم پاشی نمایید.

سمپاشی شیمیایی یکی از بهترین روش های دفع حشره ی نخودی است که با پایین ترین دز مصرفی می توان این کار را انجام داد، بهترین زمان سمپاشی درختان برای رهایی از این حشره دهه ی اول تیر ماه می باشد.

بهتر است یک بار دیگر در اواخر مهر با استفاده از سموم شیمیایی شپشک های نخودی را از بین ببرید.

استفاده از دی کلرووس، مالاتیون و دیمتوات با میزان 1.5 تا 2 در هزار بسیار موثر است می توانید برای اواخر مهر با سم فسفره سمپاشی را انجام دهید.

کنترل زراعی برای مبارزه با شپشک نخودی

روش دیگری که به کمک آن می توانید شپشک های نخودی درختان را از بین ببرید کنترل زراعی است در این روش می توانید شاخه های آلوده به حشره را هرس کرده و بسوزانید.

سم برای شپشک نخودی

بهترین زمان سمپاشی برای از بین بردن شپشک نخودی اوایل تیر ماه و همزمان با تفریخ تخم های این حشره می باشد. بهتر است از سمپاشی بر روی برگ های درخت خودداری کنید.

از جمله سموم موثر برای از بین بردن شپشک نخودی فوزالن، اتیون و دیازینون می باشد. لازم به ذکر است این حشره دارای گونه های مختلفی از جمله L. Coryli و Eulecanium prunastri Fon می باشد که سموم نامبرده برای از بین بردن انواع گونه های این حشره مناسب است.

مدیریت بیولوژیکی

دشمنان طبیعی بخصوص کفشدوزک دو لکه ای و چهار لکه ای و عده ای از زنبورهای پارازیت از جمله .Coccophagus Sp از این حشره تغذیه می کنند. خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از زیر جلد جنس ماده اغلب با ظهور پوره ها همراه است و لذا سم پاشی در این مرحله باعث از بین رفتن زنبورهای مفید نیز می شود.

کنترل شیمیایی شپشک نخودی

دشمنان طبیعی بخصوص کفشدوزک دو لکه ای و چهار لکه ای و عده ای از زنبورهای پارازیت از جمله .Coccophagus Sp از این حشره تغذیه می کنند. خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از زیر جلد جنس ماده اغلب با ظهور پوره ها همراه است و لذا سم پاشی در این مرحله باعث از بین رفتن زنبورهای مفید نیز می شود.

مقالات مرتبط